Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Pwysigrwydd hamdden awyr agored yng Nghymru

Published

on

Pobl fwynhau’r amgylchedd naturiol, cadw’n heini ac iach (pic. Andrew Rendell)

MAE CYFOETH Naturiol Cymru (CNC) wedi cyhoeddi adroddiad newydd sy’n dangos sut mae awyr agored Cymru yn cael ei ddefnyddio’n eang ac yn cael ei gwerthfawrogi’n fawr gan bobl yng Nghymru.

Yn seiliedig ar ddata o Arolwg Hamdden Awyr Agored Cymru CNC, mae’n darparu crynodeb o’r darlun cymhleth o weithgareddau awyr agored yng Nghymru rhwng 2008 a 2015.

Mae’r adroddiad yn brawf o’r manteision sylweddol mae hamdden awyr agored yn ei gyflwyno i economi Cymru, gyda £5.6 biliwn yn cael ei wario ar ymweliadau awyr agored gan bobl sy’n byw yng Nghymru – cyfartaledd o £12.74 yr ymweliad.

Mae’n dangos sut mae hamdden awyr agored yn cyfrannu ‘n sylweddol at lefelau gweithgarwch corfforoI yng Nghymru, gydag ymarfer corff a’i fanteision iechyd cysylltiedig yn cael ei ystyried i fod y cymhelliant pwysicaf.

Hefyd mae’r adroddiad yn datgelu faint mae pobl yn gwerthfawrogi natur. Dywedodd bron hanner o’r rhai a holwyd eu bod yn pryderu am golli bioamrywiaeth yng Nghymru, a’r mwyafrif yn cymryd o leiaf un cam i helpu gwarchod yr amgylchedd.

Dywedodd Emyr Roberts, Prif Weithredwr Cyfoeth Naturiol Cymru: “Mae’r adroddiad newydd hwn yn dangos pam mae angen inni barhau i weithio i roi cyfleoedd i bobl wella eu hiechyd meddyliol a corfforol drwy weithgareddau yn yr awyr agored.

“Mae gan Gymru amgylchedd naturiol gwych i bawb i’w fwynhau, tra hefyd yn cyfrannu i’r economi lleol a gwella iechyd y genedl.

“Rydym yn gofalu am lawer o safleoedd prydferth a hygyrch ledled Cymru lle gall pobl fwynhau’r amgylchedd naturiol, cadw’n heini ac iach.“

Mae’r adroddiad yn dangos sut mae cymryd rhan wedi newid dros amser, gan gynnwys y gweithgareddau mae pobl yn ei fwynhau a pham, a’r lleoedd mae pobl yn hoffi ymweld â hwy fwyaf.

Gweithgareddau awyr agored sydd fwyaf poblogaidd, gyda 90 y cant yn ymweld o leiaf unwaith y flwyddyn, a mwy na hanner yn dymuno ymweld â hwy yn amlach.

Dros y blynyddoedd mae’r dewis o weithgareddau wedi newid ychydig, ond mae cerdded yn dal i fod yn weithgaredd awyr agored mwyaf poblogaidd gyda dros dri chwarter o bobl yn mwynhau mynd am dro o amgylch y parc, crwydro coedwigoedd neu heicio yn y mynyddoedd.

Rhedeg yw’r unig weithgaredd sydd wedi cynyddu’n gyson dros y blynyddoedd gyda mwy na chwarter o oedolion yn cymryd rhan.

Mae beicio hefyd yn boblogaidd, gan barhau i ddenu bron i chwarter o bobl.

Mae’r mannau mae pobl yn ymweld ag yn cynnwys beth sydd ar stepen ein drws ynghyd â thirweddau eiconig ac arfordir Cymru.

Y lleoedd mwyaf poblogaidd i ymweld â hwy yw parciau a choetiroedd lleol, tra bod pobl yn hoffi mynd i’r mynyddoedd, traethau a’r arfordir yn amlach.

Continue Reading

Cymraeg

10fed taith yr Urdd a’r Mentrau Iaith i’r Wladfa

Published

on

Glan-llyn: Criw Patagonia

A​R yr 21ain o Hydref eleni, bydd 25 o aelodau Urdd Gobaith Cymru yn dilyn ôl traed tua 200 o aelodau eraill wrth gychwyn ar daith fythgofiadwy i Batagonia.

Dyma’r 10fed daith i’r Urdd a’r Mentrau Iaith ei threfnu ers 2008 a bydd y grŵp o bobl ifanc sydd rhwng 16 a 18 oed yn treulio pythefnos yn gwneud gwaith gwirfoddol yn y Wladfa a chael blas ar ddiwylliant unigryw’r gymuned hon ym mhen arall y byd sy’n rhannu’r un iaith â nhw.

Daw’r 25 lwcus o bob cwr o Gymru ac mae pob un wedi bod yn brysur yn ceisio codi arian i fynd ar y daith. Mae eu hymdrechion wedi amrywio o werthu coed tân dros y gaeaf i gynnal rasus ping pong; ac o drefnu cyngherddau mawreddog i godi £1.70 drwy ganu ar stryd y pentref!

Mae’r criw wedi cael cyfle i ddod ynghyd ddwywaith ar gyrsiau preswyl ym Mhentre Ifan ac yng Nglan-llyn er mwyn dod i adnabod ei gilydd cyn mynd ar y daith.

Dywedodd Hannah Wright, Cydlynydd Ail Iaith Cenedlaethol gyda’r Urdd ac un o drefnwyr y daith eleni, “Mae pob un o’r bobl ifanc wedi gweithio’n hynod o galed dros y flwyddyn ddiwethaf er mwyn codi’r arian oedd ei angen arnynt i fynd ar y daith. Maen nhw’n griw hyfryd a dw i’n siŵr y bydd hi’n daith fythgofiadwy i ni gyd. Mae Twm am ddod â’i iwcalili gydag e felly bydd digon o ganu ac adloniant!”

Ychwanegodd Siân Rogers, Cyfarwyddwr Gwaith Maes ac Ieuenctid y Gogledd Urdd Gobaith Cymru.​

“Rydym yn hynod falch o bartneriaeth yr Urdd gyda’r Mentrau Iaith er mwyn cynnig y cyfle arbennig hwn i’n haelodau yn flynyddol. Mae’n gyfle gwych i’r bobl ifanc gael blas ar ddiwylliant a bywyd yn y Wladfa a chael profiadau fydd yn aros yn y cof am byth.”

Continue Reading

Cymraeg

Bydd cynlluniau iaith yn cael eu moderneiddio

Published

on

Alun Davies: ​'Gweithredu brys​' i gynyddu'r nifer o athrawon

MAE GWEINIDOG y Gymraeg, Alun Davies AC, wedi dweud mae Llywodraeth Cymru angen ​’addasu a moderneiddio​’ y ffordd mae addysg Gymraeg yn cael ei chynllunio, yn ôl.

Wrth siarad ar ddydd Mawrth, 10 Hydref, dywedodd Mr Davies wrth ACau: “Cefais fy siomi gan y diffyg uchelgais o fewn y cynlluniau strategol Cymraeg mewn addysg ar ddechrau’r flwyddyn, a dyna pam cafodd Aled Roberts ei benodi i gynnal adolygiad brys o’r system, ynghyd â chysylltu â’r awdurdodau lleol i drafod eu cynlluniau cyfredol.”

Mae gan awdurdodau lleol ddyletswydd statudol i baratoi a chyflwyno Cynlluniau Strategol Cymraeg mewn Addysg i Lywodraeth Cymru eu hystyried.

Adroddiad Mistar Roberts yn cynnig 18 o argymhellion ar gyfer datblygu’r cynlluniau i’r dyfodol.

Dyweddod y Gweinidog: “Mi fyddwn ni’n derbyn pob un o’r argymhellion.”

Mae adroddiad Aled hefyd yn cynnig argymhellion ar gyfer cynllunio addysg Gymraeg ar gyfer y dyfodol.

Mae’r argymhellion yn cynnwys adolygiad o amserlenni’r WESPs i gyd-fynd â rhaglenni cyfalaf Llywodraeth Cymru, yn arbennig y rhaglen ysgolion yr unfed ganrif ar hugain, ac y dylid targedu’r buddsoddiad cyfalaf er mwyn sicrhau cysylltiad rhwng rhaglenni ysgolion a chyn ysgol.

Yn ail, dylid sefydlu panel neu fwrdd er mwyn trafod a phwyso a mesur y newidiadau sydd eu hangen i’r ddeddfwriaeth a’r rheoliadau cyn iddynt gael eu cyflwyno gerbron y Cynulliad.

Yn drydedd, cryfhau’r berthynas strategol rhwng llywodraeth leol a Mudiad Meithrin er mwyn sicrhau twf ar lefel pob sir a fydd yn cyfrannu at dargedau cenedlaethol Llywodraeth Cymru ar hyd y daith at 2050. Yna, symleiddio proses categoreiddio ieithyddol ysgolion; a chynllunio a gweithredu brys er mwyn cynyddu’r nifer o athrawon sydd yn cael eu hyfforddi i addysgu yn y Gymraeg.

Wrth ymateb i gyhoeddiad Mr Davies i’r Blaid Geidwadol, dywedodd Darren Millar: “I am concerned, frankly, that the existing Welsh language impact assessments, which local authorities are required to undertake with regard to developments over a certain size, are not always looking for opportunities through their section 106 agreements to extend Welsh-medium provision in their communities.”

Diolchodd Mr Davies Mr Millar am ei ‘ymateb adeiladol’.

Dywedodd: “O ran cynlluniau datblygu lleol, yn amlwg, mae hyn yn rhywbeth sydd wedi bod yn destun dadl rhai lleol mewn gwahanol rannau o’r wlad. Yr wyf wedi cyfarfod Ysgrifennydd y Cabinet dros yr amgylchedd er mwyn trafod sut y gallwn symud y materion hyn ymlaen.

“Yr ydym yn dal i ystyried ein safbwynt ar hynny. I mi, ni welaf reswm o gwbl pam na all awdurdodau lleol sicrhau bod unrhyw ysgolion a adeiladwyd fel na all rhan o’r cytundebau 106 yn cynlluniau datblygu lleol yn sicrhau bod y Gymraeg yn rhan o hynny.”

Dywedodd Llyr Gruffudd: “Rydw i’n cytuno â chi bod yn rhaid addasu a moderneiddio nawr y ffordd rydym ni yn cynllunio.

“Rŷch chi’n berffaith iawn i ddweud nid dim ond rôl i’r Llywodraeth yw hon. Mae’r awdurdodau lleol, y byrddau llywodraethwyr, y prifathrawon, y rhieni, y plant eu hunain, a’r gymuned yn ehangach, wrth gwrs, â rôl bwysig i’w chwarae.

“Ond y Llywodraeth sydd yn gorfod dangos yr arweiniad. Mae’n rhaid i’r Llywodraeth ddangos arweiniad cryf, arweiniad dewr, arweiniad diwyro, er mwyn sicrhau bod y gweddill yn dilyn. Heb hynny, yna rydw i yn ofni y byddwn ni’n cychwyn o fan o wendid.”

Ymatebwyd mae Gweindiog: “Rwy’n credu bod angen inni gydnabod lle mae’r sefyllfa a’r cymeriad ieithyddol yn wahanol yn rhannau gwahanol o’r wlad, a dechrau drwy gydweithio â rhieni a’r cymunedau i sicrhau ein bod ni’n symud yn yr un cyfeiriad i sicrhau bod yna fwy o Gymraeg a mwy o gyfle i gael addysg drwy gyfrwng y Gymraeg ac addysg Gymraeg, ac i wneud hynny drwy gytundeb.

“Felly, yr uchelgais sydd gen i yw ein bod ni’n gallu symud ymlaen drwy gytundeb i ehangu addysg Gymraeg ym mhob un rhan o’r wlad.”

Dywedodd Mr Davies ei fod e’n derbyn hefyd bod angen ​’gweithredu brys​’ i gynyddu’r nifer o athrawon sy’n cael eu hyfforddi i addysgu yn y Gymraeg

Continue Reading

Cymraeg

Llwyddiant BAFTA Cymru i S4C

Published

on

MAE RHAGLENNI S4C wedi ennill chwech o wobrau BAFTA Cymru 2017 yn y 26ain seremoni wobrwyo yn Neuadd Dewi Sant, Caerdydd ar nos Sul, 8 Hydref.

Ymhlith y gwobrau bu’r gyfres sy’n gynhyrchiad gan Cwmni Da ar gyfer plant bach, Deian a Loli yn fuddugol yn y categori Rhaglen Blant.

Mae’r gyfres wythnosol boblogaidd yn dilyn helynt efeilliaid direidus a’u pwerau hudol. Bydd cyfres newydd yn dychwelyd ar y sgrin ddiwedd mis Hydref.

Roedd y rhaglen Taith Bryn Terfel: Gwlad y Gân (Boom Cymru) yn fuddugol yn y categori Rhaglen Adloniant mewn noson a gyflwynwyd gan y DJ BBC Radio 1, Huw Stephens yn Neuadd Dewi Sant, Caerdydd. Yn y rhaglen roedd y canwr byd enwog yn ein tywys ar daith gerddorol drwy Gymru ac yn perfformio amrywiaeth o ganeuon o’i ddewis.

Daeth Benjamin Talbott a Victoria Ashfield i’r brig am eu Cerddoriaeth Wreiddiol yn y ddrama Galesa oedd wedi ei ffilmio ym Mhatagonia gyda thrigolion y Wladfa er mwyn nodi 150 ers glaniad y Cymry cyntaf yno. Cafodd Galesa ei ysgrifennu gan Roger Williams ac yn gynhyrchiad gan ei gwmni Joio, sydd hefyd yn gyfrifol am y gyfres ddrama drosedd Bang sy’n un o ddramâu hydref 2017 ar S4C.

Roedd tîm cynhyrchu’r ffilm Y Llyfrgell yn dathlu gyda Euros Lyn yn ennill gwobr Cyfarwyddwr Ffuglen. Yn gynhyrchiad gan Ffilm Ffolyn Cyf, mae’r ffilm sy’n addasiad o nofel boblogaidd Fflur Dafydd, eisoes wedi cael llwyddiant cenedlaethol a rhyngwladol.

CYHOEDDI’R ENILLWYR: GWOBRAU’R ACADEMI BRYDEINIG YNG NGHYMRU 2017

Heddiw rydym wedi cyhoeddi enillwyr Gwobrau’r Academi Brydeinig yng Nghymru 2017. Mae’r gwobrau’n anrhydeddu rhagoriaeth mewn darlledu a chynhyrchu ym myd ffilmiau, gemau a theledu yng Nghymru ac yn ysbrydoli’r genhedlaeth nesaf o bobl greadigol ddawnus.

Arweiniwyd y seremoni unwaith eto gan gyflwynydd BBC Radio 1, Huw Stephens, yn Neuadd Dewi Sant, Caerdydd, ac roedd y cyflwynwyr yn cynnwys yr actoresau Alexandra Roach a Vicki McClure a’r actorion Tom Cullen a Peter Capaldi.

Cyflwynwyd 28 Gwobr yn ystod y seremoni gerbron cynulleidfa o 1000 o westeion ac eraill a ymunodd drwy ffrwd fyw. Derbyniodd Aberfan: The Green Hollow dair gwobr – ar gyfer Drama Deledu, Awdur (Owen Sheers) a’r Wobr Torri Trwodd (Jenna Robbins).

SEITHFED WOBR I HUW EDWARDS

Yn y categorïau perfformio, enillodd Huw Edwards ei 7fed Gwobr BAFTA Cymru fel Cyflwynydd Aberfan – The Fight for Justice, a enillodd y wobr Rhaglen Ddogfen Unigol hefyd, a gyflwynwyd er cof am Gwyn Alf Williams a dderbyniodd sawl gwobr BAFTA Cymru.

Enillodd yr enwebeion tro cyntaf Jack Parry Jones a Kimberley Nixon y Gwobrau Actor (Moon Dogs) ac Actores (Ordinary Lies).

Enillodd Lady Chatterley’s Lover ddwy wobr ar gyfer Dylunio Gwisgoedd (Sarah Arthur) a Cholur a Gwallt (Claire Pritchard-Jones), ac enillodd Damilola, Our Loved Boy y gwobrau ar gyfer Sain (y Tîm Cynhyrchu) a Dylunio Cynhyrchiad (Catryn Meredydd, a enwebwyd yn 2016).

Roedd hanner can mlwyddiant trychineb Aberfan yn amlwg iawn ymhlith yr enwebiadau eleni ac, yn ogystal â’r gwobrau a enillodd Aberfan: The Green Hollow, derbyniodd cynyrchiadau eraill yn ymwneud â’r hanner can mlwyddiant wobrau ar gyfer Cyfarwyddwr Ffeithiol (Marc Evans, sydd wedi ennill 5 Gwobr Cymru yn flaenorol) a Ffotograffiaeth: Ffeithiol (Baz Irvine) ar gyfer Aberfan Young Wives Club.

MICHAEL SHEEN YN ENILLYDD

Enillwyd y wobr Newyddion a Materion Cyfoes gan Michael Sheen: The Fight for my Steel Town, ac enillodd Taith Bryn Terfel – Gwlad y Gân y wobr Rhaglen Adloniant. Enillodd y gyfres ddogfen ar roi organau, sef The Greatest Gift, y wobr Cyfres Ffeithiol a chyflwynwyd y wobr Darllediad Byw i dîm cynhyrchu BBC Young Musician 2016 Grand Final.

Enillodd Euros Lyn, a dderbyniodd Wobr Siân Phillips yn 2015, y wobr Cyfarwyddwr: Ffuglen ar gyfer Y Llyfrgell/The Library Suicides.

Derbyniodd Will Oswald y wobr Golygu ar gyfer Sherlock, ac enillodd y ffilm nodwedd deledu Ellen y wobr Ffilm Nodwedd/Deledu. Enillwyd y wobr Cerddoriaeth Wreiddiol gan Benjamin Talbott a Victoria Ashfield ar gyfer Galesa.

Enillwyd y wobr Gêm, a ddychwelodd i Wobrau BAFTA Cymru eleni, gan Dojo Arcade ar gyfer Creature Battle Lab. Cyflwynwyd y wobr Effeithiau Arbennig a Gweledol i’r tîm wrth wraidd y ffilm nodwedd The Lighthouse ac enillodd Richard Stoddard y wobr Ffotograffiaeth a Goleuo: Ffuglen am y ffilm nodwedd Yr Ymadawiad (The Passing).

DDATHLIAD GWYCH, BYWIOG A CHYFFROUS

Dywedodd Hannah Raybould, Cyfarwyddwr BAFTA Cymru: “Mae heno wedi bod yn ddathliad gwych, bywiog a chyffrous o’r rhagoriaeth rydym ni’n bodoli i’w chydnabod yn y diwydiant hwn. Gobeithiwn fod pawb a ddaeth i’r seremoni ac a wyliodd y ffrwd fyw o amgylch y byd yn gwerthfawrogi’r unigolion dawnus sydd naill ai’n gweithio yng Nghymru neu sy’n dod o Gymru ac yn gweithio ar gynyrchiadau ledled y Deyrnas Unedig. Maen nhw’n wirioneddol ysbrydoledig ac edrychwn ymlaen at weithio gyda nhw er mwyn ennyn diddordeb y genhedlaeth nesaf yn ein digwyddiadau yn ystod y flwyddyn i ddod.

Rydym wedi derbyn mwy o enwebiadau, croesawu mwy o westeion, ymgysylltu â mwy o bartneriaid a gweithio gyda’n pwyllgor ymroddedig i sicrhau bod y gwobrau hyn, sef uchafbwynt y flwyddyn gynhyrchu, yn ddigwyddiad o’r radd flaenaf a fwynheir gan bawb. Edrychwn ymlaen at eu gweld yn tyfu o nerth i nerth.”

Dywedodd Cyfarwyddwr Creadigol Cynnwys S4C, Amanda Rees, “Eleni eto, mae llwyddiannau S4C yn dyst i ymroddiad a chreadigrwydd y sector. Mae unigolion a chwmnïau cynhyrchu talentog sy’n creu cynnwys o’r safon uchaf all gydio yn nychymyg y gwylwyr. Llongyfarchiadau mawr i’r enwebwyr a’r enillwyr i gyd.”

Continue Reading
News18 hours ago

Pembroke: Wheelchair-bound man jailed for repeatedly attacking woman

A WHEELCHAIR-BOUND Pembroke Dock man left a woman with scars and injuries after he attacked her on four different occasions....

News1 day ago

Pembroke Dock: Pups abandoned in ‘terrible condition’

TWO four-week old puppies were found alone, abandoned and in ‘terrible condition’ near Pembroke Dock train station, prompting an RSPCA...

News2 days ago

Milford Haven: Woman robbed in late night attack

A WOMAN was assaulted and had her belongings stolen in Milford Haven on Tuesday night (Oct 16). At approximately 10pm,...

News2 days ago

Drug warrants across county prove successful

DRUG warrants were executed in Pembrokeshire on Dyfed-Powys Police’s day of action last week. Throughout the day, a number of...

News3 days ago

Haverfordwest: Freemens Way re-opened following incident

THERE was heavy congestion heading into Haverfordwest this morning (Oct 17) as Freemens Way in Haverfordwest was closed. It was...

News3 days ago

Pembrokeshire recovers from Storm Ophelia

WEATHER across Pembrokeshire is set to be mild today (Oct 17) as the county assesses and cleans up the damage...

News4 days ago

Live weather updates across Pembrokeshire

WINDS of up to 80mph are expected to batter Pembrokeshire and cause ‘significant impact’ as Storm Ophelia hits later today...

News4 days ago

£19m drug gang told jail sentences were ‘not excessive’

THREE members of a 19-strong gang which ran cocaine between north west England and Wales have been told they cannot...

News7 days ago

Mother and son deny murder

A mother and son from Fishguard and Cardigan appeared at Swansea Crown Court this afternoon (Oct 13) to deny murdering...

News1 week ago

Inquest hears about ‘lack of consistency’ in teenager’s care

AN INQUEST into the death of 14-year-old Derek Brundrett has heard there was a ‘lack of consistency’ in his care....

Popular This Week